Дотооддоо болон гадаад улс орон руу аялан явахад сайн чанарын газрын зураг зайлшгүй хэрэг болно. Хэдийгээр таны аялж буй газар урьд өмнө нь явж байсан танил болсон газар хэдий ч байгалийн элдэв үзэгдэл, замын эвдрэл гэх мэт урьдчилан тооцоолоогүй тохиолдлоос замаасаа гарах, төөрөх тохиолдол гардаг. Газрын зураг ашиглахын тулд дараах зүйлсийг мэдэж байх хэрэгтэй.

АЯНЫ БЭЛТГЭЛ: Аливаа хүн аялах, аян замд гарахаас өмнө доорх шаардлагуудыг бүрэн хангасан байх нь аяллын хамгийн чухал асуудал юм. Тэсвэр хатуужилтай, мэдлэг, боловсролтой, дадлага туршлагатай байх Аян замд тохиолдох байгалийн нөөц баялгийг бүрэн ашиглах мэдлэгтэй байх Газрын зураг, луужин, байрлал тодорхойлох багажуудыг төвөггүй ашиглаж чаддаг байх Ямар нэг осол, аюул тохиолдох үед өөрийгөө болон бусдыг авран гарах мэдлэг, чадвартай байх Эрүүл мэнд, бие бялдарын зохих бэлтгэлтэй байх

Явган аялал нь заавал мэргэжлийн аялагч юмуу эсвэл тамирчин гэхгvй байгальд хайртай байгалийн сайханд чєлєєтэй хєдєлж явган аялах дуртай хэн болгонд зориулагдсан аяллын нэг тєрєл билээ. Явган аяллаар аялж буй аялагч нь нэгэн дор vзэж, сонсож, харж, мэдэрч, vнэрлэж чаддагаараа бусад аяллын тєрлєєс хамгийн идэвхтэй аялалд тооцогддог. 

Кофе сонгон уух нь үнэндээ таны бодож байгаагаас хүнд зүйл байх болно. Учир нь кофе нь маш олон янз байдаг. Хэрвээ та кофены талаарх мэдлэгээ өргөжүүлвэл кофеноос авах мэдрэмж тань илүү сайхан байх болно.

Монголчууд нүүдлийн амьдралтай бөгөөд эртнээс нарны байрлалаар цагаа тодорхойлж ирсэн түүхтэй. Өглөө нар гарах, нар эгц дээр хөөрөх, нар доошлох, уулын сүүдэр буух, нар уулын цаагуур орох үеэр баримжаалж цагийг нарийн мэддэг байжээ.Гэрт байгаа хүмүүс нарны гэгээгээр цаг баримжаалдаг.

Казахстан
g.Almaty ul.Aubakerova 1/1, Embassy of Mongolia, Kazakhstan
Tel: 007-3272-200865
Fax: 007-3272-293259
E-mail: monkazel@kazmail.asdc.kz

Турк
Embassy of Mongolia, Koza Sokak-109, G.O.P. / Ankara 06700 Turkey
Tel: 0090-312-4467977
Fax: 0090-312-4467791
E-mail: mogolelc@ttnet.net.tr
Website: http://web.ttnet.net.tr/mogolelc/

Онгоцонд авч явах гар тээшний тоо, хэмжээ
Хэрэв зорчигч тээшинд оруулахгvйгээр доорхи зvйлийг биедээ авч явбал тэдгээрийг тогтоогдсон хэмжээний тээшнээс гадна vнэ төлбөргvй тээвэрлэнэ: эрэгтэй, эмэгтэй хvний гар цvнх, цэцгийн баглаа, зөөврийн компьютер, дvрс бичлэгийн камер, нислэгт унших хэвлэл, хvvхдийн хоол, тvрдэг тэрэг, хэрэв зорчигч зайлшгvй авч явах шаардлагатай бол тахир дутуучуудад зориулсан эвхдэг тэрэг, суга таяг. Онгоцны кабин руу 1 тээш vнэгvй (45х56х25см хэмжээтэй, 5 хvртэл кг жинтэй) авч орох эрхтэй.

Байгалийн онцлог зарим газруудын GPS солибцол

Монгол Улсын Гадаадын иргэний эрх зүйн байдлын тухай хуульд заасны дагуу Монгол Улсад 30 хоног хүртэл албан болон хувийн хэргээр ирсэн гадаадын иргэнийг зорчигч гэнэ. Зорчигч гадаадын иргэн нь бүртгүүлэхгүй. Монгол Улсад хувийн хэргээр 90 хүртэл хоногийн хугацаагаар байгаа гадаадын иргэнийг түр ирэгч гэдэг. Түр хугацаагаар ирэх гадаа   дын иргэн нь визийн зөвшөөрлийг авсан байна.

Байр зүйн шинжлэх ухаан нь дэлхийн гадаргуугийн тэгш бус бүх хэлбэр дүрс, гадаргуу дээр оршиж буй байгалийн болон орон нутгийн бодит зүйлсийг математикийн тодорхой хуулийн дагуу цаасан дээр хавтгайн байдалд тусгай таних тэмдгээр дүрслэн үзүүлэх бүх аргуудыг судалдаг шинжлэх ухаан юм.  Байр зүй нь шинжлэх ухааны биеэ даасан салбар бөгөөд маш эртний шинжлэх ухаан юм. Байр зүйн буюу топографийн зураг гэдэг нь газрын гадаргуугийн үндсэн элементүүдийг маш нарийвчлалтай тодорхой үзүүлсэн газрын зураг юм.  Топография гэдэг нь газар орныг зурж бичих гэсэн утгатай грек үг юм.

Аялал жуулчлалын улирал ч эхэлж хүн бүр л хаашаа явахаа төлөвлөж суугаа байх. Энэ удаа хилийн дагуу болон бүс нутгаар аялахад шаардагдах бичиг баримтын талаар орууллаа.  Монгол улсын иргэн болон гадаадын иргэн харъяат нь Монгол улсын хилийн бүс нутагт 30 км дотогш нэвтэрвэл хилийн бүсэд зорчих зөвшөөрлийг Хил Хамгаалах Ерөнхий Газар-аас авдаг.

АЯНЫ БОГЦ

Аяны богцонд аялагч, жуулчин хүнд хамгийн хэрэгцээтэй, ойр зуурын зүйлс багтсан байх ёстой бөгөөд эмх цэгцтэй, авахад хялбар байх хэрэгтэй. Аяны үүргэвчинд зайлшгүй байх шаардлагатай зүйлсийг дурдъя.

Говь, цөлийн бүсэд хэт халах, нарших, ангах зэрэг аюулаас болгоомжлох хэрэгтэй. Сэрүүн агаар үлээх төхөөрөмжтэй (air condition) машиныг сонгон аваарай. Түлшний аппарат руу элсний ширхэг орж эвдрэхээс сэргийлж агаар шүүгчид нэмэлт шүүр тавьдаг.

Аян замд буудаллахад хамгийн тохиромжтой газар нь нуур, голын эрэг байдаг. Учир нь гол нуурын эрэгт ундны ус бэлэн, түлшний эд зүйл элбэг, загасчлах, ангуучлах боломж ихтэй байдаг.

Та уулархаг бүсэд аялахыг хүсэж байгаа бол ууланд хэрэг болох наад захын багаж хэрэгслийг авах хэрэгтэй. Дор хаяж уртхан олс, бэхэлгээ, уулын алх, хадаас аваарай. Ууланд авирах бол энэ талаар анхны мэдэгдэхүүнтэй, зохих бэлтгэл хийсэн байх шаардлагатай.

Монгол орны хувьд аялал жуулчлалын улирал нь 5-р сарын дунд үеэс 10-р сарын дунд хүртэл буюу зун намрын улиралд нийт 5-н сарын хугацаанд үргэжилдэг. Өвлийн улиралд шөнөдөө хасах 40-50 хэм хүртэл хүйтэрдэг учраас аялахад тийм ч тохиромжтой бус. Гэсэн хэдий ч танд өвлийн улиралд аялах, аян замд гарах тохиолдол гарна.

Ямарч аюул тохиолдсон хэзээ ч бүү бууж өг, Асуудлыг даван гарах ямар нэг арга зам заавал байх ёстой. Хэрвээ хүн зоригтой, шийдэмгий байж чадвал боломжгүй үед ч өөрийгөө аюулаас авч гарч чадна. Аян замд доорх хямралууд тохиолдож болдог.

Аяны хөнжил

Байгалийн гаралтай материалаар хийсэн аяны хөнжил, хувцас хамгийн тохиромжтой. Аяны өдөн хөнжил нь хөнгөн, хөвсгөр, дулаан байдаг учраас аян замд хамгийн тохиромжтой. Гэхдээ хэт халуунд тийм ч тохиромжтой бус бөгөөд чийг авбал хатаахад хэцүү байдаг. Синтефон дотортой аяны хөнжил нь хөнгөхөн боловч, зуны сэрүүн шөнө арай л нимгэддэг. Мөн монгол дээл сайн хучлага болдог.

Аливаа хүн аялах, аян замд гарахын тулд доорх шаардлагуудыг бүрэн хангасан байвал зохино.

• Тэсвэр хатуужилтай, мэдлэг, боловсролтой, дадлага туршлагатай байх
• Аян замд тохиолдох байгалийн нөөц баялгийг бүрэн ашиглах мэдлэгтэй байх
• Газрын зураг, луужин, байрлал тодорхойлох багажуудыг төвөггүй ашиглаж чаддаг байх
• Ямар нэг осол, аюул тохиолдох үед өөрийгөө болон бусдыг авран гарах мэдлэг, чадвартай байх

Жуулчдад ихээр таалагддаг зүйлс

o Хөх тэнгэр, үзэсгэлэнт сайхан байгаль
o Зочломтгой монгол түмэн
o Уртын дуу, хөөмий, уран нугаралт
o Улаанбаатарт байгалийн түүхийн музей, үндэсний түүхийн музей
o Богд хааны музей
o Хөдөөд Эрдэнэзуу хийд
o Дэлгэмэл бурхад, өндөр Гэгээн Занабазарын цутгамал бурхад
o Оньсон тоглоом
o Эрийн гурван наадам
o Хээрийн сайхан цэцэгс
o Сарны гэрэлд цайран харагдах цагаан уул цэцэгс